Kwerenda
w grupach

Your Journey to a Fulfilling Life

Wśród przedmiotów opublikowanych na stronach Uwaga, śmieciarka jedzie! wolontariusze wyszukiwali przedmioty o wartości historycznej.

Kwerenda w grupach

Kwerenda w grupach

Obiekty o wartości historycznej bądź posiadające potencjał jako źródła do poznania lub udokumentowania przeszłości wśród przedmiotów opublikowanych na stronach Uwaga, Śmieciarka jedzie!

W ramach projektu przeprowadzona została kwerenda grup śmieciarkowych w poszukiwaniu dóbr kultury tak, aby wyłowić uratowane perełki i przygotować zaczyn przyszłej wystawy o cennych rzeczach wyrzucanych na śmietniki i uratowanych przed zniszczeniem. To znaczy, że grupy zostały przejrzane, pod kątem postów zawierających rzeczy cenne kulturowo. Kwerendę przeprowadzili wolontariusze z grupy Poławiaczy Pereł. Serdecznie dziękujemy za pomoc!

To tylko początek! W czasie trwania projektu nie było możliwości, aby przejrzeć wszystkie posty w grupach. Jeśli również Ty chcesz prowadzić rozpoczętą kwerendę wypełnij tę ankietę: https://www.facebook.com/UwagaSmieciarkaJedzie/posts/pfbid02dfRbUGTRPkPmqkpQHqCijs5HmrBVbNEa43Adjerrf4iP56HvehwVxTFZbD4hAYb8l

Wybrane przez wolontariusze posty, przeanalizował, Piotr Werens, archeolog, kustosz w Dziale Głównego Inwentaryzatora Zabytków w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Stworzył wytyczne do wybrania 20 eksponatów do dalszego opracowania kart ewidencyjnych kwerendy:

  1. Rzecz, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową;
  2. Chronologia oraz wartość materialna jako wartość drugorzędna;
  3. Kontekst oraz informacje związane z przeszłością przedmiotu, okolicznościami jego powstania, powiązania z osobami lub wydarzeniami;
  4. Wyważony stosunek nacisku na szczegółowość i potencjał dla wiedzy specjalistycznej do potencjału popularyzacyjnego;
  5. Materiały archiwalne, rękopisy, dokumenty, fotografie;
  6. Przedmioty codziennego użytku wykonywane nie masowo;
  7. Przedmioty codziennego użytku wykonywane masowo: „nie będące już dzisiaj w powszechnym użyciu, lecz dające możliwość opowiedzenia o sobie lub swoich właścicielach lub też umieszczenia w historycznym kontekście jako przedmiotu prezentacji bądź ilustracja epoki”.
  8. Pierwszeństwo w wyborze przyznano przedmiotom (lub ich zespołom), co do których możliwe było ich przynajmniej wstępne przyporządkowanie do konkretnych wydarzeń, miejsc lub osób, mających w przeszłości wpływ, będących uczestnikami lub miejscem wydarzeń istotnych dla historii kraju, lecz także historii lokalnej.

II Wnioski:

  1. Przeważającą część z interesujących obiektów, które zostały opublikowane w postach jako „zauważone na śmietniku” przejmują nieznane osoby nie będące użytkownikami UŚJ. Ustalenie dalszych losów tych przedmiotów jest przez to niemożliwe
  2. W przypadku obiektów, co do których istnieje podejrzenie o możliwość ustalenia aktualnego posiadacza/właściciela część z osób będących użytkownikami UŚJ nie odpowiada na kontakt. O ile użytkownik nie wyłączył opcji komentowania posta, kontakt każdorazowo miał formę podwójnej wiadomości – przesłanej za pomocą komunikatora Messenger oraz informacji dotyczącej przesłania wiadomości zamieszczanej w komentarzu do posta (na wypadek automatycznego przekierowania wiadomości do skrzynki „spam” odbiorcy)
    Na 25 wysłanych zapytań 10 pozostało bez odpowiedzi.
  3. W przypadku przedmiotów przekazywanych przez właścicieli przekazujący nieraz niechętnie udzielają informacji nt. osób przejmujących, określając je jako: „pan”, „pani”, „osoba”; brak danych uniemożliwia wówczas ustalenie aktualnego posiadacza.
  4. Część z przedmiotów przekazywanych powróciła do oddających.
  5. Część z przedmiotów jest po przejęciu sprzedana.
  6. Część obiektów zostaje zabezpieczona przez organizacje społeczne lub ich członków, w celu ich dalszego opracowania lub przekazania instytucjom kultury.
  7. Część obiektów zostaje przekazana lub zabezpieczona i przekazana instytucjom kultury przez osoby świadome wartości historycznej lub innej przekazywanych obiektów.
  8. Niezależnie od końcowego efektu, dla wszystkich obiektów o potencjalnej wartości historycznej konieczne jest przeprowadzenie wstępnego rozpoznania dotyczącego ich wartości.
  9. Do wykonania 20 kart w związku z powyższym wytypowane zostały pozycje:

Karty ewidencyjne

Opracowanie: Piotr Werens

Nazwa: skrzynia UNRRA

Miejscowość: Warszawa – Wilga

Informacje związane z historią przedmiotu:

Przechowywany przez właścicielkę w piwnicy.

Opis i informacje związane z przedmiotem:

Skrzynka drewniana, wymiary cca. 20×50 cm. Oryginalnie przeznaczona do transportu konserw. Na ściankach napisy: U.N.R.R.A, „DONALD COOK`S CORNED BEEF PRODUCE OF URUGUAY DONALD COOK & SON LONDON”.

Uzasadnienie wyboru:

Przedmiot o wartości historycznej. United Nations Relief and Rehabilitation Administration udzielała w latach 1945-47 pomocy krajom wyniszczonym w trakcie II wojny światowej.

Nazwa: lustro

Miejscowość: Łódź, Narutowicza 3

Informacje związane z historią przedmiotu:

„Lustro pochodzące z dworku w Ksawerowie. Trafiło na korytach tamtejszej szkoły. Nikt nie chciał się podjąć renowacji.” (źródło: komentarz do posta oraz dalszy kontakt z Marcinem Olczakiem).

Opis i informacje związane z przedmiotem:

Lustro w stylu eklektycznym oprawie drewnianej. Wysokość około 2m. Zdobione ornamentem w postaci cienkich dookolnych linii rytych oraz subtelnych wzorów geometrycznych. Pierwotnie ustawione na niezachowanej konsoli, zachowana jedna z bocznych toczonych kolumienek.

Uzasadnienie wyboru:

Przedmiot o wartości historycznej / artystycznej / technicznej.

Stylistyka pozwala wstępnie określić datowanie przedmiotu na drugą poł. XIX / pocz. XX w.

Ksawerów, woj. łódzkie, pow. pabianicki – osada dla prządników z pocz. XIX w. „Rodzina Kindlerów, pabianickich fabrykantów wzniosła w 1897 r. na terenie folwarku Widzew pałac” (źródło: strona internetowa gminy Ksawerów https://ugminy.ksawerow.com/index.php/o-gminie/historia)

Nazwa: tablice nagrobne

Miejscowość: Łódź – Dąbrowa

Informacje związane z historią przedmiotu:

Tablice przekazano Parafii Ewangelicko-Augsburskiej im. św. Mateusza.

25.09.2024 tablice miały zostać przekazane do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Największa z tablic ma powrócić na pomnik Förstera, dwie mniejsze tymczasowo trafić do depozytu. (źródło: kontakt z Joanną Kwiatkowską, Fundacja Kwela)

Opis i informacje związane z przedmiotem:

Trzy tablice kamienne pochodzące z grobowca rodziny Forsterów na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej (źródło: informacje zamieszczone w poście FB przez fundację)

Uzasadnienie wyboru:

Przedmiot o wartości historycznej

A.H. Förster – rzeźbiarz, kamieniarz, od 1909 r. prowadził w Łodzi artystyczny zakład sztukatorski (źródło: informacje zamieszczone w poście FB przez fundację)

Nazwa: mapa „Columbus-Karte Afrika”

Miejscowość: Warszawa – Wilga

Informacje związane z historią przedmiotu:

Przechowywany przez właściciela „od wczesnych lat 90. Była własnością mojego dziadka. Prawdopodobnie została przez niego nabyta w Paryżu po roku 1943”. „Dziadek został wcielony do armii i stacjonował w Belgii i Francji” (źródło: informacje od właściciela).

Przekazany członkowi grupy UŚJ.

Opis i informacje związane z przedmiotem:

Barwna mapa Afryki kolonialnej w skali 1: 10 000 000.

Wydana przez Columbus-Verlag Berlin-Leipzig, najprawdopodobniej w 1941 r.

Uzasadnienie wyboru:

Przedmiot o wartości historycznej / kartografia

  • Wojenne losy Polaków
  • Wydawnictwo Columbus Verlag z siedzibą w Górnej Szwabii jest najstarszym na świecie producentem globusów (od 1909). Od 1942 do 1948 działalność wydawnictwa była zawieszona z powodu działań wojennych. (źródło: strona internetowa wydawnictwa Columbus Verlag https://www.globes-and-maps.com/maps/31/m,Columbus)

Nazwa: skrzynia na maski przeciwgazowe

Miejscowość: Kraków – Chopina 27

Informacje związane z historią przedmiotu:

Brak informacji o pochodzeniu.

Zabrany przez nieznaną osobę (źródło: komentarz Mateusza Palki).

Opis i informacje związane z przedmiotem:

Skrzynka drewniana wojskowa. Zamykana od góry wiekiem (na dwóch zawiasach) i blokującym je parcianym (?) paskiem. Zamknięcia wzmocnione metalowymi okuciami. Po wewnętrznej stronie wieka przyklejona etykieta papierowa z drukowanymi napisami: „(…)AD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH” „Maski przeciwgazowe wz. 32”, „Rok wyrobu 193(5 – wpisane odręcznie)”, „Data (31 grudnia – odręcznie) 193(8 – odręcznie)”, podpis odręczny – nieczytelny.

Uzasadnienie wyboru:

Przedmiot o wartości historycznej

Opracowana w 1932 roku maska przeciwgazowa wz. 1932 wchodziła w skład wyposażenia polskich żołnierzy w czasie kampanii wrześniowej. Wojsko polskie dysponowało wówczas około 800 tysiącami masek przeciwgazowych wz. 32 (potrzebne źródło).

Nazwa: sprzęty drewniane

Miejscowość: Kraków – Gniazdowice gm. Proszowice

Informacje związane z historią przedmiotu:

Sprzęty domowe przekazane przez właścicielkę „znajomym znajomej” „koryto na pewno poszło na działkę rod do ozdoby” (źródło: Kasia Gajda).

Opis i informacje związane z przedmiotem:

Sprzęty drewniane: koryto drewniane, elementy starych pras do serów.

Uzasadnienie wyboru:

Przedmiot o wartości historycznej / etnograficznej.

Tradycyjne, wychodzące z użycia wyposażenie gospodarstw wiejskich wykonywane przez rzemieślników.

Nazwa: fotografie czarno-białe

Miejscowość: Warszawa – ul. Drezdeńska

Informacje związane z historią przedmiotu:

„Tego dnia oddałam mnóstwo rzeczy z opróżnianego mieszkania po zmarłej, samotnej osobie, w bloku gdzie mieszkałam. Sporo rzeczy trafiło właśnie na śmieciarkę, żeby nie wylądowały na śmietniku.”, „Niestety, nie znałam właścicielki zdjęć więc nie wiem kogo przedstawiały. Odebrał je ode mnie kolekcjoner starych fotografii” (źródło: Kasia Szyszko)

Opis i informacje związane z przedmiotem:

Kilkadziesiąt fotografii czarno-białych przedstawiających grupy osób, budynki i wnętrza.

Górale w Zakopanem (?). Berlin – Kolumna Zwycięstwa. Berlin – Brama Brandenburska. Budynek Biblioteki SGH. Londyn – most Tower Bridge. Kraków – Sukiennice (?)

Część z fotografii to być może reprodukcje, na co wskazuje np. fotografia rodziny królewskiej po koronacji króla Anglii, Jerzego VI.

Uzasadnienie wyboru:

Przedmiot o wartości historycznej.